Doanh nghiệp nhà nước là gì? Khái niệm và đặc điểm chi tiết

Doanh nghiệp nhà nước là gì? Khái niệm và đặc điểm chi tiết

Doanh nghiệp nhà nước là gì? Đặc điểm của doanh nghiệp nhà nước như thế nào? Bài viết sau của Luật LawKey sẽ chia sẻ thông tin giải đáp giúp bạn.

1. Doanh nghiệp nhà nước là gì?

Theo Điều 4 Luật Doanh nghiệp 2014Doanh nghiệp nhà nước là doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ.

Doanh nghiệp nhà nước được cơ quan đại diện chủ sở hữu quyết định tổ chức quản lý dưới hình thức công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên theo một trong hai mô hình sau:

– Mô hình 1: Chủ tịch công ty, Giám đốc hoặc Tổng giám đốc và Kiểm soát viên;

– Mô hình 2: Hội đồng thành viên, Giám đốc hoặc Tổng giám đốc và Kiểm soát viên.

Doanh nghiệp là công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên mà Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ gồm: công ty mẹ của các tập đoàn kinh tế, tổng công ty nhà nước theo cơ cấu công ty mẹ – công ty con, công ty độc lập không thuộc cơ cấu công ty mẹ – công ty con (sau đây gọi chung là tập đoàn, tổng công ty, công ty) được Thủ tướng Chính phủ quyết định thành lập hoặc các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ (sau đây gọi chung là Bộ quản lý ngành), Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương (sau đây gọi chung là Ủy ban nhân dân cấp tỉnh) quyết định thành lập.Theo Điều 88 Luật Doanh nghiệp 2014, doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ dưới 100% vốn điều lệ được tổ chức quản lý dưới hình thức công ty cổ phần.

2. Cơ cấu tổ chức, quản lý, điều hành doanh nghiệp nhà nước

Vậy loại hình doanh nghiệp nhà nước được tổ chức, quản lý và điều hành như thế nào?

2.1. Người đại diện chủ sở hữu doanh nghiệp nhà nước

Người đại diện chủ sở hữu trực tiếp tại doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ là cá nhân được cơ quan nhà nước có thẩm quyền bổ nhiệm vào Hội đồng thành viên, Chủ tịch công ty để thực hiện quyền, trách nhiệm của đại diện chủ sở hữu nhà nước tại doanh nghiệp.

Tùy thuộc vào mô hình tổ chức doanh nghiệp nhà nước do cơ quan đại diện chủ sở hữu quyết định, doanh nghiệp nhà nước có một người đại diện chủ sở hữu trực tiếp (Chủ tịch công ty) hoặc nhiều người đại diện chủ sở hữu trực tiếp và được tổ chức thành Hội đồng thành viên của công ty (bao gồm: Chủ tịch hội đồng thành viên và các thành viên).

Quyền, trách nhiệm của người đại diện chủ sở hữu nhà nước tại doanh nghiệp được quy định tại Luật quản lý, sử dụng vốn nhà nước đầu tư vào sản xuất, kinh doanh tại doanh nghiệp 2014 và Luật doanh nghiệp 2014

2.2. Người giữ chức danh, chức vụ tại doanh nghiệp nhà nước.

Theo khoản 2 Điều 2 Nghị định 97/2015/NĐ-CP, người giữ chức danh, chức vụ tại doanh nghiệp nhà nước bao gồm:

a) Chủ tịch Hội đồng thành viên;

b) Chủ tịch công ty;

c) Thành viên Hội đồng thành viên;

d) Kiểm soát viên;

đ) Tổng giám đốc;

e) Phó Tổng giám đốc;

g) Giám đốc;

h) Phó Giám đốc;

i) Kế toán trưởng.

Những người giữ một trong các chức danh, chức vụ tại doanh nghiệp nhà nước nêu trên cũng là người quản lý doanh nghiệp nhà nước theo khoản 1 điều 3 Nghị định 97/2015/NĐ-CP.

2.3. Thẩm quyền bổ nhiệm người giữ chức danh, chức vụ tại doanh nghiệp nhà nước

–  Thủ tướng Chính phủ quyết định về quy hoạch, bổ nhiệm, bổ nhiệm lại, từ chức, miễn nhiệm, điều động, luân chuyển, khen thưởng, kỷ luật, thôi việc, nghỉ hưu trên cơ sở đề nghị của Bộ quản lý ngành và ý kiến thẩm định của Bộ Nội vụ đối với: Chủ tịch Hội đồng thành viên tập đoàn; Chủ tịch Hội đồng thành viên, Tổng giám đốc Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn nhà nước.

–  Bộ quản lý ngành hoặc UBND cấp tỉnh quyết định bổ nhiệm, bổ nhiệm lại, miễn nhiệm, khen thưởng, kỷ luật, tiền lương, thù lao, tiền thưởng và quyền lợi khác của Chủ tịch và thành viên Hội đồng thành viên, Chủ tịch công ty, Kiểm soát viên, người đại diện phần vốn nhà nước; quyết định quỹ tiền lương, thù lao hằng năm của người quản lý doanh nghiệp, Kiểm soát viên.

–   Hội đồng thành viên hoặc Chủ tịch công ty quyết định sau khi cơ quan đại diện chủ sở hữu phê duyệt về bổ nhiệm, bổ nhiệm lại, miễn nhiệm, khen thưởng, kỷ luật đối với Tổng giám đốc hoặc Giám đốc; Bổ nhiệm, bổ nhiệm lại, miễn nhiệm, khen thưởng, kỷ luật, tiền lương, thù lao, tiền thưởng và các quyền lợi khác đối với Phó Tổng giám đốc hoặc Phó Giám đốc, Kế toán trưởng.

3. Đặc điểm chi tiết của doanh nghiệp nhà nước

Doanh nghiệp nhà nước có một số đặc điểm chi tiết như sau:

3.1. Về vốn điều lệ của doanh nghiệp.

Căn cứ Điều 4 và Điều 88 Luật Doanh nghiệp 2014, Nhà nước nắm giữ 100% hoặc dưới 100% vốn điều lệ. Trong đó, vốn điều lệ là tổng giá trị tài sản do các thành viên đã góp hoặc cam kết góp khi thành lập công ty trách nhiệm hữu hạn, công ty hợp danh; là tổng giá trị mệnh giá cổ phần đã bán hoặc đã được đăng ký mua khi thành lập doanh nghiệp đối với công ty cổ phần.

3.2. Về trách nhiệm tài sản của chủ sở hữu.

Doanh nghiệp nhà nước chịu trách nhiệm trong phạm vi tài sản của doanh nghiệp. Nhà nước chịu trách nhiệm hữu hạn trong phạm vi tài sản góp vốn vào doanh nghiệp.

Đại diện chủ sở hữu doanh nghiệp nhà nước chịu trách nhiệm về các khoản nợ và nghĩa vụ trong phạm vi vốn điều lệ của công ty, không phải chịu trách nhiệm vô hạn bằng toàn bộ tài sản của mình giống như loại hình doanh nghiệp tư nhân

3.3. Về tư cách pháp lý

Theo điều 74 Bộ luật Dân sự 2015, một tổ chức được công nhận là có tư cách pháp nhân khi đủ 4 điều kiện sau:

“a) Được thành lập theo quy định của Bộ luật này, luật khác có liên quan;

b) Có cơ cấu tổ chức theo quy định tại Điều 83 của Bộ luật này;

c) Có tài sản độc lập với cá nhân, pháp nhân khác và tự chịu trách nhiệm bằng tài sản của mình;

d) Nhân danh mình tham gia quan hệ pháp luật một cách độc lập.”

Do vậy, doanh nghiệp nhà nước là một tổ chức có tư cách pháp nhân.

4. Thủ tục thành lập doanh nghiệp nhà nước

Để thủ tục thành lập công ty được thực hiện thuận lợi nhất, chúng tôi khuyến nghị khách hàng tìm hiểu và thực hiện theo trình tự các bước nhất định. 

Bước 1: Đề nghị thành lập doanh nghiệp

Bước 2: Thẩm định hồ sơ

Bước 3: Quyết định thành lập doanh nghiệp nhà nước

Bước 4: Đăng ký kinh doanh

Bước 5: Công bố công khai về việc thành lập doanh nghiệp nhà nước.

Trên đây là một số thông tin về doanh nghiệp nhà nước. Nếu bạn có bất kì thắc mắc nào hoặc có nhu cầu sử dụng dịch vụ thành lập công ty, liên hệ LawKey để được hỗ trợ thêm.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *